MENU

Çocuklarda Ateşlenme

Ailelerin en çok korktuğu durumlardan biri; bebeklerde ve çocuklarda ateştir. Vücut ısısının normal seviyenin üzerine çıkması; yani 38 derece ve üzerine yükselmesi ateş olarak adlandırılır.

Çocuklarda ateş neden çıkar?
Ateş, vücudun farklı virüs, bakteri ve diğer mikroorganizmaları tanımlama ve onlarla savaşı nedeniyle ortaya çıkabilir. Ateşin en sık görülme sebebi enfeksiyonlardır.

Aşı: Bebeklerde ateş nedeni
 Ateşe; üst solunum yolu enfeksiyonu, alt solunum yolu enfeksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu, mide ve bağırsak enfeksiyonu, orta kulak iltihabı, zatürre, menenjit, romatizmal hastalıklar neden olabilir. Yüksek ateşle birlikte çocuğun sıvı kaybetmesi böbrek yetmezliğine yol açabilir. Diş çıkarma ve aşılardan sonra da bebeklerde yüksek ateş görülebilir.

2-3 ayın altındaki bebeklerde ateşe dikkat!
Bebeklerde ateş, genellikle 2-3 gün içinde kendiliğinden iyileşen basit viral hastalıklardan kaynaklanır. Ancak yaş faktörü önemlidir. Özellikle 3 ayın altındaki ateşli her bebek hiç zaman kaybetmeden mutlaka doktor tarafından değerlendirilmeli, ateşe yol açan durumun araştırma ve tedavisi hastane şartlarında olmalıdır. Bebeğin ten rengi, bıngıldağın şekli ve uyku alışkanlıkları gibi gözlemlerle hastalık hakkında ipuçları edinmek mümkündür. Ateşi olan bebeğe ya da çocuğa ateş düşürücü bir ilacı hekime danışarak vermek gerekir.
⦁     Çocuğunuz 2 yaşından küçükse 24 saatten fazla, 2 yaş üzerinde ise 3 günden uzun süre devam ediyorsa,
⦁    Ateşle beraber çocuğunuzda susturulmayan sürekli ağlama, inleme ve dokunulduğunda huzursuzluk hali varsa,
⦁    Ateş düşmesine rağmen huzursuzluğu devam ediyorsa,
⦁    Sürekli uyuklama hali, bilinç bulanıklığı ve sayıklama gibi bulguların varlığında,
⦁    Bıngıldağında atma ve kabarıklık varsa,
⦁    Ateşle beraber cildinde mor döküntüler oluşuyorsa,
⦁    Daha önce havale geçirmişse,
⦁    Ağız mukozasında kuruluk, gözyaşının olmaması, göz küresinde ve bıngıldakta çöküklük gibi sıvı kaybı bulguları varsa,
⦁    Zor ve sık nefes alıyorsa, öksürük, hırıltı, göğüs ağrısı, kulak ağrısı, karın ağrısı, boğaz ağrısı, ense sertliği, devamlı kusma, sık ishal, idrar yaparken yanma, idrar renginde değişme varsa, zaman kaybetmeden bir doktora başvurulmalıdır.
Yüksek ateş havaleye neden olabilir

    En riskli grup, 38 dereceden fazla ateşi olan ve 3 aydan daha küçük bebeklerdir. Bu bebeklerde ateşe neden olan etkenin kaynağını testlerle belirlemek gerekir. Orta riskli grupta ise 39 derecenin üzerinde ateşi olan 3-6 aylık bebekler yer alır. Bebeğin genel durumu kötü, beslenmesi zayıf ve ateşi 3 günden fazladır sürüyorsa bu durum bebekte ciddi bir hastalık işareti olabilir. Bunun yanı sıra doktor muayenesinde menenjit bulgularının saptanması, bebeğin renginin soluklaşması ya da morarması, uykuya eğilim ve zor uyandırma gibi durumlarda da hastalık tehdidine karşı dikkatli olunması gerekir. Ayrıca bebeğin ağzının kuru olması ve bebeklerdeki bıngıldak bombeliğinin fazlalığı da hastalığın kötü gidişatını göstermesi açısından önemli bir belirtidir.

Ateş nasıl düşürülür?

Bebeklerde ve çocuklarda ateşin yükselmesiyle aile panik olabilir. Ama bu tür durumlarda sakin olun ve ateş nasıl düşürülür hızlıca hatırlamaya çalışın. Bebeklerde ve çocuklarda ateşi düşürmek için yapmanız gerekenler:
⦁    Kıyafetlerine dikkat edin: 38.5 derece civarındaki hafif ateşte çocuğunuzun üzerindeki fazla giysileri çıkartın, ince ve bol bir pijama giydirin.
⦁    Sıvı alımına özen gösterin: Bol miktarda su ve sulu gıdalar almasını sağlayın.
⦁    Ortamın sıcaklığını muhafaza edin: Bulunduğu ortamın sıcaklığını 21-22 derece arasında tutmaya dikkat edin.
⦁    Ilık duş aldırın: 29-32 derece sıcaklıktaki ılık suyla duş aldırın veya ılık-ıslak bezlerle pansuman yapın.
⦁    Hemen ateş düşürücüye sarılmayın: Ateşin 39 dereceye çıkması durumunda doktorunuza danışarak çocuğa ateş düşürücü verebilirsiniz.
    Ateşi varsa üzerine örtmeyin !
    Bebeklerde ve çocuklarda ateşi düşürmek için yapmanız gerekenler kadar yapmamanız gerekenler de vardır. Çocuğunuzun ateşi yükseldiğinde;
⦁    Ateşli çocuğunuzun üzerini örtmeyin,
⦁    Kalın kıyafetler giydirmeyin,
⦁    Asla soğuk suyla banyo yaptırmayın,
⦁    Alkol ve sirkeli suyla kompres uygulamayın,
⦁    Sık aralıklarla ateş düşürücü ilaç kullanmayın.

Bebekler ve çocuklarda ateş tedavisinde temel amaç onun rahatlatılmasıdır. Ateşin normale döndürülmesi, ateşe neden olan hastalığın tedavi edildiği anlamına gelmez. Semptomatik tedavide amaç, vücut ısısının normal düzeyine döndürülmesi olmamalıdır. Büyük çocukların kendini iyi hissettiği küçük çocukların ise rahatladığı bir vücut ısısı düzeyi tedavi için yeterlidir. Yani ateşin tedavisi için vücut sıcaklığının mutlaka 36 dereceye düşmüş olması gerekmez.

Yenidoğan bebeklerin, vücut sıcaklıklarını dengelemeleri için vücut sistemleri gelişkin değildir. Hastalık haricinde sıcak havalarda bebeğin kat kat giydirilmesi de bebeklerde ateşe neden olabilir. Vücut sıvısının yeterli miktarda olmaması ise yine bebeklerde ateş sebebidir. Özellikle 3 aydan küçük bebeklerin vücudu enfeksiyonları zor engeller. Bu nedenle anne ve babalar az bir ateş durumunda bebeklerini doktora götürmelidir. Evde bebeği soyarak ılık bir duş aldırmak ve ortam sıcaklığını düşürmek bebeklerde ateşi düşürmenin yollarıdır.

Uzm.Dr.Serdar YALMAN
Çocuk Hastalıkları Uzmanı