MENU

Akne ve Sık Bilinen Yanlışlar

Akne derideki yağ bezlerinin hastalığıdır. Akne karaciğerden kaynaklanan bir hastalıktır, yanlış. İç organlar veya karaciğer hastalıkları ile ilişkili değildir . Derideki yağ bezlerinin çok çalışması dışında deriye açıldıkları kanal ağızlarında kalınlaşma ve tıkanma olur. Bunun sonucunda gözle görülebilen komedon denilen beyaz ve siyah noktalar oluşur . Aknede komedonlar dışında kırmızı, ağrılı, zaman zaman iltahaplanan şişliklerde oluşabilir. Hatta şiddetli seyir gösteren bazı hastalarda deri altında nodül ve kistler oluşabilir.

Akneye yatkın derisi olan kişilerde  hastalığı tetikleyen faktörler vardır; hormonal değişim veya hormon değerlerindeki bozukluk, stres, ilaç kullanımı, diyet, yoğun makyaj ürünü veya kremlerin kullanılması . Ergenlik döneminde salgılanmaya başlayan hormonların etkisiyle yağ bezlerinin de salgısı artar ve yağlı derinin daha çok görüldüğü bölgeler olan yüz, sırt ve gövde önyüzde akne lezyonları gelişir. Akne sadece ergenlik döneminde görülen deri değişikliğidir,yanlış.  Ancak akne sadece ergenlik dönemine ait bir hastalık değildir ; 20’li 30’lu yaşlara kadar devam edebilir. Bir deri değişikliği değil, bir deri hastalığıdır. Evlenince akne hastalığı geçer,yanlış. Evlenince aknenin geçmesini açıklayacak biyolojik bir değişiklik olmamaktadır. Akne süresi uzamışsa , kadın hastalarda adet düzensizliği eşlik ediyorsa hormonal bozukluk yönünden hasta tetkik edilmelidir. Bu hasta grubunda klasik akne tedavisi yanında kadın-doğum hastalıkları uzmanlarının da kontroluyle doğum kontrolu hapları tedaviye eklenebilir. Hormon içeren ilaçlar, kortizon yani steroid tedavileri akne bulgularına yol açabilir veya mevcut akneyi tetikleyebilir. Kan şekerini hızlı yükselten gıdalar akneyi arttırmaktadır. Örneğin hazır şekerli içecekler, beyaz ekmek, çikolata, şuruplu tatlı ve pastalar, mısır cipsi,pirinç pilavı kan şekerini hızlı yükselten gıdalara örnek olarak  verilebilir. Diyete dikkat edilirse akneler düzelir, yanlış.  Diyete uymak akne tedavisine destek olacaktır, ancak tek başına diyetle aknenin düzelmesini beklemek doğru değildir. Akne kendiliğinden düzelir , tedaviye gerek yoktur,yanlış . Şiddetli de olsa hafif de olsa tüm akne hastalarının tedaviye ihtiyacı vardır . Yapılan çalışmalarda aknenin kişinin görünümünü etkilemesi dolayısıyla yaşam kalitesini düşürdüğü, sosyal ilişkilerini olumsuz yönde etkilediği gösterilmiştir. Aknenin neden olduğu hoş olmayan  görüntüden  dolayı bireyler kendilerini aile ve arkadaş çevresi gibi sosyal ortamlarda izole edilmiş hgissederler. Bu durumun yol açabileceği psikolojik sorunları ortadan kaldırmak için aknenin tedavi edilmesi gerekmektedir. Ayrıca şiddetli seyir gösteren akne hastalarında skar dediğimiz izler oluşur. Özellikle deride çukurluk, çöküklük şeklinde oluşan atrofik skarlar kalıcıdır. Atrofik skarların tedavisi güçtür , krem veya hap tedavilerine yanıt olmaz. Bu tarz kalıcı akne izlerinde cilt soyma, prp, dermal mikroiğneleme gibi müdahalelere gereksinim olur. Üstelik bu tedavi şekilleriyle bile oluşmuş kalıcı izlerin tamamen düzelmesi her zaman mümkün olmamaktadır. Dolayısıyla kalıcı izler oluşmadan aknenin tedavi edilmesi önemlidir. 

Derinin temiz tutulması akne tedavisi için yeterlidir, yanlış. Günlük cilt bakımını tüm bireyler uygulamalıdır. Günlük cilt bakımında cildin temizlenmesi , nemlendirilmesi ve güneşten korunması gereklidir . Akne tedavisi sırasında her üç cilt bakım basamağı da önemlidir ve tedaviye destektir. Ancak sadece yüzün uygun bir temizleyici ile yıkanması tedavi için yeterli değildir. Dermatoloji uzmanalrın önerdiği medikal tedavi yanında yine hekimlerin önerdiği deri tipine uygun günlük cilt bakım ürünlerinin kullanılması önemlidir . Nemlendirici olarak bitkisel yağların akneli bir cilde kullanılması yanlıştır. Yağ kullanımı gözenekleri tıkayarak akne bulgularının artmasına yol açacaktır . Kış döneminde güneş kremi kullanılmasına gerek yoktur,yanlış.  Akne tedavisi sırasında güneşten korunulmazsa leke oluşabilir, dolayısıyla akne tedavisi sırasında kış dönemi bile olsa akneli cilt yapısına uygun güneş kremi kullanılması gerekir .

Akne tedavileri karaciğer zarar verir, yanlış. Akne tedavisinde akne hastalığının şiddetine göre topikal tedavilerin (krem tedavileri) yanında ağızdan hap tedavisi de vermek gerekebilir. Akne tedavisinde kullanılan A vitamini türevi bir ilaç olan isotretinoin etken maddesi uzun süreli kullanılmaktadır. Bu ilacı kullanırken  ayda bir karaciğer enzimleri ve  kan yağları takip edilir. Karaciğer enzimlerinde yükselme riski vardır, ancak bu her zaman karaciğere zarar vermez. Ayrıca takip eden uzman hekim takip sırasında değerlerde yükselme olursa bu duruma müdahale edecek, gerekirse ilacın dozunu düşecek veya tedaviye ara verecektir. Akne ilaçları kısırlık yapar, yanlış. Akne tedavileri sırasında gebe kalmak sakıncalıdır. Özellikle isotretinoin etken maddeli ilacı kullanırken ve tedavi bittikten 1 ay sonrasında gebe kalınırsa  fetüste yapısal bozukluk oluşabilme riski vardır. Tedavi bittikten 1 ay sonrasında oluşacak gebeliklerde risk diğer bireylerdeki risk ile aynı düzeyde olacaktır. Tedavilerin kısırlık yapma özelliği yoktur .

UZM.DR.MEDİHA YILMAZ
DERMATOLOJİ UZMANI